پنجشنبه
About Torab Haghshenas



امیدوار به بهار و وفادار به طعم گیلاس
به یاد تراب حق‌شناس که دو روز پیش درگذشت
شاهرخ رئیسی

روز ۲۵ ژانویه ۲۰۱۶ تراب حق‌شناس در سن ۷۲ سالگی در حومه ی پاریس درگذشت.
تراب حق‌شناس نویسنده، مترجم، چپ اندیشی آرمان‌گرا و منتقدی هوشیار بودادبیات فارسی و ادبیات عرب را به خوبی می شناختبر چندین زبان(فرانسه، انگلیسی، عربی و...) تسلط داشت
تراب حق‌شناس پیش از هر چیز برای آنان که می شناختندش انسانی وارسته، مهربان، شریف و آزاده بود
تراب حق‌شناس در پنج سال پایان عمر درگیر با بیماری ی علاج ناپذیر آی.ال.اس بودعلیرغم پیشروی بیماری، فلج پاها و بستری دایمی در بیمارستان همچنان به کار فکری و نوشتاری خود ادامه داد.
در هفت سال گذشته سعادت همکاری با او را در سایت اثر داشتم و از نظرها، نوشته ها و آثار او بارها آموختم.

در تراب حق شناس چند ویژگی خاص وجود داشت که او را برایم متمایز می کرد و در عین حال فعالیت فرهنگی اش را شکل می داد.آرمانگرایی، شاعرانگی، حفظ موضع انتقادی نسبت به مناسبات جاری و سرانجام سواد بالای ادبی و بینش سیاسی. این مجموعه در کنار هم انسانی ساخته بود که در عرصه ی ادبیات خاص خودش بود.
تراب حق‌شناس از آثار نزار قبانی و محمود درویش ترجمه کرد نه فقط به دلیل ارزش ادبی(که برایش در درجه اول بود) آن‌ها، بلکه آگاهانه می خواست با شووینیسم و عرب ستیزی ی رایج در فرهنگ ما برخورد نقادانه کند. وقتی به سراغ شانسون فرانسه رفت، آثاری برگزید که نه تنها عاشقانه و شاعرانه بودند، بلکه منادی ارزش های آرمان خواهانه و از یادرفته بودند. آنچه در نسل جوان پس از انقلاب کیمیاستترانه هایی چون «موسم گیلاس» اثر ژان باتیست کلمنت، «بی آنکه نامش را ببرم» اثر ژرژ موستاکی و «بی سر و پا» از آلکس بوویه.

روحیه رند و شاعرانه او را به ادبیات می کشاند، آرمانگرایی و حفظ موضع انتقادی(گوهر اندیشه ی چپ) پایش را به عرصه ی فعالیت سیاسی و اجتماعی  کشانده بود و سرانجام محبت و صمیمیت نابش راه به دل دوستان و آشنایانش گشوده بود.وقتی ترجمه ی ترانه ی موسم گیلاس توسط تراب را با فیلم اجرای ژان فرا تدوین می کردم، اشک از دیدگانم سرازیر شد. نه فقط به دلیل سحر کلام ژان باتیست کلمنت و ترجمه ی روان و دلنشین تراب، بلکه به خاطر نزدیکی محتوای شعر با زندگی ی شخصی و فرهنگی ی مترجمش تراب حق‌شناس. تراب در بیمارستان بستری شده بود، غبار پیری بر اندامش نشسته بود و او همچنان امیدوار به بهار و وفادار به طعم گیلاس قلم برمی داشت و به کار فرهنگی ی خود ادامه می داداکنون که تراب خود رفته است، مرور این ترانه سخت می نماید اما دلنشین تر از هر بار:

«غالباً پیش خود فکر کرده ام که پیری حالا حالاها زود است
اما آرام آرام پیری سر می رسد
ذره ذره با ظرافت
مبادا نوازندهء پیر را بیازارد
اگر من گول نزاکت او را خورده ام
اگر گاه فکر می کنم که هنوز زود است

به ویژه از آنرو ست که آرزو داشتم نخست ببینم
همان را که در بچگی در رؤیا داشتم
آه که دست کم موسم گیلاس فرا رسد
پیش از آنکه بر طبلم بکوبند
پیش از آنکه به ناگزیر چمدانم را ببندم
و مرا به درون آخرین قطار هل دهند

مسلم است که می گویند این حرفها احمقانه است
که اتوپی من دیگر موسمش سر رسیده است
که دیگرانی ترانهء موسم گیلاس را سر دادند
اما از آن پس رأیشان را عوض کردند
من اما اگر سال های نکبتبار دیده ام
و گیلاس های بهارانم پوسید
من نه خواستم رنگ عوض کنم
نه چون آدمی سرخورده تسلیم شدم

آه ای کاش موسم گیلاس سررسد
پیش از آنکه طبل مرا بکوبند
پیش از آنکه به ناگزیر چمدانم را بربندم
و مرا به درون آخرین قطار هل دهند
...ادامه را در اینجا بخوانید»




کلمات
شعر از نزار قبانی
ترجمه تراب حق شناس
دو شعر از محمود درویش
ترجمه تراب حق‌شناس
با جامى فيروزه نشان از مى
منتظرش باش
بی آنکه نامش را ببرم
از ژرژ موستاکی
ترجمه تراب حق شناس
بی سر و پا
متن: آلکس بوویه
آهنگساز: ژوزف دارسیه
ترجمهء تراب حق شناس
موسم گیلاس اثر ژان فرا
متن از ژان باتیست کلمنت
موزیک: آنتون رنارد
خواننده: ژان فرا
ترجمه‌ی تراب حق شناس


5 Comments:
چه مطلب زیبا، صمیمانه و پر مهری برای رفیقی از دست رفته. جمع آوری اشعار و موسیقی ها هم تأثیر درگذشت آقای حق شناس، این انسان فرهیخته را بیشتر کرده است. ممنون شاهرخ جان

Blogger Uni Ajdari said...
شاهرخ جان دو لینک پایین را خواندنی دیدم.

همایون
http://www.hamneshinbahar.net/article.php?text_id=146
http://iran-interlink.org/wordpressfa/?p=10874

Blogger مجله اثر said...
پرتو نازنین،
بسیار ممنونم از کامنت پرمهرت.
با ارادت
شاهرخ

Blogger مجله اثر said...
ممنون همایون جان. الان دیدم کامنتت را

Blogger مجله اثر said...
ممنون همایون جان. الان دیدم کامنتت را

ارسال یک نظر

خواننده‌ی گرامی،
نظر شما پس از بررسی منتشر می شود.
نظرهایی که بدون اسم و ایمیل نویسنده باشند، منتشر نخواهند شد.

Webhosting kostenlos testen!
Webhosting preiswert - inkl. Joomla!